Şilêr bi gula kurda tê zanîn, li sala 1849an da li derdora gola Wanê, bu cara yekem ji layê zanayê Nemsawî ve Friedrich Wilhelm Noë hatîye tûmarkirin bi navê Fritillaria kurdica. Li piranîya herêmên Kurdistanê berbelav e bi taybetî li Colemêrgê û Serhedê. Ji ber delalî û nazikîya wê, her ji mêjda ketîye li ser zar û zimanê helbestvan û stranbêja. Ji ber ewê ciwanîya wê pir biha û balkêşe di nav tev Gulan da.
Navê înglîzî
Kurdish fritillary.
Hejmara cureyan
Yek curê sereke ku bi çend renga bi vî navê zanistî hatîye tûmarkirin û bi çend cureyên deste-xwîşk li welatên dîtir jî bi nav û rengên taybet bixwe ve hene, guleka taybet e li ser vî wargehî (zincîra çiyayên Zagros ê) dihête hejmartin.
Ferhengok
- Wane — Ders, hînkirin, fêrkirin.
- Kurdica — Peyveka Latînîye ji bu navên riweka li Kurdistanê ku bu cara yekem hatîne dîtin û tûmarkirin.
- Riwek — Nebat, dara gulê {Riwek van parçeya dixweda digrît: Reh-qurim-taka- pelên dara (belgên dara)-gul- ji reha heta gopîtkê}.
- Wargeh — Welat, cih, war.
- Berbelav — Bi hejmarên mezin hene û belave bûyine.
- Demsal — Werz, salekê çar demsal hene, bihar, havîn, zivistan û payîz.
- Derdor — Cihên nêzîkî wê derê, her çar alîyên nêzîkî wî cihî.
- Vedibin — Gul vedibin. Vebûna gula, bişkivîna gula.
- Herêm — Parçeyek e ji welatî, dever.
- Tûmarkirin — Hatîye nivêsandin bi fermî û mohir kirîye.
- Delal — Ciwan, spehî, qeşeng, rind.
- Nazik — Lihevhatî û balkêş, dilveker e, navek e ji navên ciwanîyê.
- Ji mêj da — Demên bohrî, demên kevin, demên derbaz bûyin.
- Saxlet — Rûxsar, taybetmendî, xulk, reng û rû (sifet).
- Biha ye — Bi nirx e (bi qîmet e), watedar e.
Nivîskar: Weysî Silêman Elî · Nûkirina dawî: 18ê cotmeha 2026an
